ദീർഘനാളത്തെ യുദ്ധഭീതിക്ക് വിരാമമിട്ട് അമേരിക്കയും ഇറാനും തമ്മിൽ രണ്ടാഴ്ചത്തെ വെടിനിർത്തൽ കരാറിൽ ഒപ്പിട്ട് മണിക്കൂറുകൾക്കകം ഇറാനിൽ വീണ്ടും ആക്രമണം. പേർഷ്യൻ ഗൾഫിലെ തന്ത്രപ്രധാനമായ ലാവൻ ദ്വീപിലുള്ള എണ്ണശുദ്ധീകരണ ശാലയിലാണ് ശക്തമായ സ്ഫോടനം ഉണ്ടായത്. ഏപ്രിൽ 9 പ്രാദേശിക സമയം പത്ത് മണിയോടെയാണ് സംഭവം. ഇറാനിയൻ ഓയിൽ മന്ത്രാലയത്തിന്റെ ഔദ്യോഗിക വാർത്താ ഏജൻസിയായ ‘ഷാന’യെ ഉദ്ധരിച്ച് നാഷണൽ ഇറാനിയൻ ഓയിൽ റിഫൈനിങ് ആൻഡ് ഡിസ്ട്രിബ്യൂഷൻ കമ്പനിയാണ് സ്ഫോടന വിവരം പുറത്തുവിട്ടത്.
സ്ഫോടനത്തെ തുടർന്ന് എണ്ണശുദ്ധീകരണ ശാലയുടെ ഒരു ഭാഗത്ത് വൻ തീപിടുത്തമുണ്ടായി. ഉടൻ തന്നെ അഗ്നിശമന സേനാംഗങ്ങൾ സ്ഥലത്തെത്തി തീ നിയന്ത്രണവിധേയമാക്കാനുള്ള ശ്രമങ്ങൾ ആരംഭിച്ചു. പ്രാഥമിക റിപ്പോർട്ടുകൾ പ്രകാരം സംഭവത്തിൽ ആളപായമൊന്നും റിപ്പോർട്ട് ചെയ്തിട്ടില്ല. എന്നാൽ സ്ഫോടനത്തിന്റെ ആഘാതത്തിൽ റിഫൈനറിക്ക് എത്രത്തോളം നാശനഷ്ടങ്ങൾ സംഭവിച്ചു എന്നതിൽ വ്യക്തത വന്നിട്ടില്ല. നിലവിൽ പ്രദേശം സുരക്ഷാ സേനയുടെ പൂർണ്ണ നിയന്ത്രണത്തിലാണ്.
ഇറാൻ നാഗരികതയെ പൂർണ്ണമായും തകർക്കുമെന്ന അമേരിക്കൻ പ്രസിഡന്റ് ഡോണൾഡ് ട്രംപിന്റെ കടുത്ത ഭീഷണികൾക്ക് പിന്നാലെയാണ് അപ്രതീക്ഷിതമായി വെടിനിർത്തൽ പ്രഖ്യാപിക്കപ്പെട്ടത്. ഈ കരാറിനെ ‘അമേരിക്കയുടെ പൂർണ്ണവും സമ്പൂർണ്ണവുമായ വിജയം’ എന്നാണ് ട്രംപ് വിശേഷിപ്പിച്ചത്. കരാർ പ്രകാരം അടുത്ത രണ്ടാഴ്ചത്തേക്ക് അമേരിക്ക സൈനിക നീക്കങ്ങൾ നിർത്തിവെക്കും. ഇതിന് പകരമായി ആഗോള എണ്ണ വ്യാപാരത്തിന്റെ സിരയായ ഹോർമുസ് കടലിടുക്കിലൂടെയുള്ള ഗതാഗതം സുരക്ഷിതമായി ഉറപ്പാക്കാൻ ഇറാൻ സമ്മതിച്ചിട്ടുണ്ട്. കൂടാതെ, ഇറാൻ കൈവശം വെച്ചിരിക്കുന്ന സമ്പുഷ്ടീകരിച്ച യുറേനിയം ഈ കാലയളവിൽ സുരക്ഷിതമായി കൈകാര്യം ചെയ്യുമെന്നും കരാറിൽ വ്യവസ്ഥയുണ്ട്.
ഇറാൻ ആണവായുധ നിർമ്മാണത്തിനായി യുറേനിയം സമ്പുഷ്ടീകരിക്കുന്നു എന്നാരോപിച്ചാണ് അമേരിക്ക സൈനിക നടപടികൾക്ക് ഒരുങ്ങിയത്. എന്നാൽ ഐക്യരാഷ്ട്രസഭയുടെ ആണവ നിരീക്ഷണ ഏജൻസി ഈ ആരോപണം ഇതുവരെ സ്ഥിരീകരിച്ചിട്ടില്ല. തങ്ങൾ ആണവായുധം നിർമ്മിക്കുന്നില്ലെന്ന് ഇറാൻ ആവർത്തിക്കുമ്പോഴും, അത് വിശ്വസിക്കാൻ അമേരിക്ക തയ്യാറായിട്ടില്ല. യുറേനിയം സമ്പുഷ്ടീകരണം നിർത്തുക, മിസൈൽ പ്രോഗ്രാമുകൾ ഉപേക്ഷിക്കുക തുടങ്ങിയ കർശന നിബന്ധനകൾ നേരത്തെ അമേരിക്ക മുന്നോട്ടുവെച്ചിരുന്നെങ്കിലും, പുതിയ രണ്ടാഴ്ചത്തെ താൽക്കാലിക കരാറിൽ ഇത്തരം സുപ്രധാന കാര്യങ്ങളിൽ എന്ത് ധാരണയാണുള്ളതെന്ന് വ്യക്തമല്ല.
വെടിനിർത്തൽ പ്രഖ്യാപിച്ച ഉടൻ തന്നെ ഉണ്ടായ ഈ ആക്രമണം മേഖലയിലെ സമാധാനശ്രമങ്ങൾക്ക് കനത്ത തിരിച്ചടിയായിരിക്കുകയാണ്. ആക്രമണത്തിന് പിന്നിൽ ആരാണെന്നോ ഇത് കരാറിനെ എങ്ങനെ ബാധിക്കുമെന്നോ ഉള്ള ഔദ്യോഗിക പ്രതികരണങ്ങൾ ഇരുഭാഗത്തുനിന്നും ലഭ്യമായിട്ടില്ല.