[highlight]സാധാരണ ഗതിയില് പ്രധാന പ്രതിപക്ഷമാണ് നിഴല് മന്ത്രിസഭ ഉണ്ടാക്കുക. അവര്ക്ക് ആവശ്യമായ രേഖകളും പണവും സര്ക്കാര് തന്നെ ആണ് ഒരുക്കുക. മറ്റുള്ള പാര്ട്ടികള്ക്കും വിദഗ്ദര്ക്കും ഇത്തരം സംവിധാനം പരീക്ഷിക്കാമെങ്കിലും യാതൊരു വിധ സഹായമോ പിന്തുണയോ സര്ക്കാരില് നിന്ന് ലഭിക്കില്ല. അമേരിക്കയില് ട്രംപ്സര്ക്കാരിനെ പ്രതിരോധത്തിലാക്കാന് വിദഗ്ദരുടെ നേതൃത്വത്തില് ഇത്തരമൊരു പരീക്ഷണം 2017ല് ആരംഭിച്ചിട്ടുണ്ട്. അനിൽ ജോസ് എഴുതുന്നു[/highlight]
ഇന്ത്യയില് ഇപ്പോള് നടപ്പിലാക്കിയിരിക്കുന്ന ജനാധിപത്യ രീതി വന്നത് ഇംഗ്ലണ്ടില് നിന്നാണെന്നും, ലോകത്തില് പലയിടത്തും ഈ രീതി ആണെന്നും നമുക്കറിയാം. ഇവിടെ പ്രയോഗത്തിലിരിക്കുന്ന രീതിയില് ഇനിയും എന്തൊക്കെ കൂടി ചേര്ക്കാണമായിരുന്നു എന്ന അന്വേഷണമാണ്, ഇതെങ്ങനെ ഒക്കെ നവീകരിക്കാം എന്ന ചിന്തയാണ്, നിഴല് മന്ത്രിസഭ എന്ന ആശയത്തിലേക്ക് എത്തിച്ചത്.
ഇംഗ്ലണ്ടില് തുടങ്ങിയ Shadow cabinet അഥവാ shadow front bench അവിടെ ജനാധിപത്യത്തിന്റെ കാവലാളാകുന്നതിനു പ്രയോജനം ചെയ്യുന്നുണ്ട്. ആദ്യം ഇതിന്റെ ചരിത്രത്തിലൂടെ നമുക്കൊന്ന് കടന്നു പോകാം.
1905ല് ഇംഗ്ലണ്ടിലാണ് ഇത്തരം ഒരു സംവിധാനം നിലവില് വന്നത്. തെരഞ്ഞെടുപ്പില് തോറ്റ പാര്ട്ടി ഭരിക്കുന്നവരെ കൃത്യമായി അടയാളപ്പെടുത്താനും പിന്തുടരാനും ഉത്തരവാദിത്തമുള്ളവരാക്കാനും വേണ്ടിയാണ് ഇത്തരം ഒരു സംവിധാനം തുടങ്ങുന്നത്. തങ്ങളുടെ ഭരണം എങ്ങനെ ആയിരിക്കും എന്ന് ജനങ്ങള്ക്ക് സൂചന കൊടുക്കാനും തങ്ങളുടെ നേതാക്കള്ക്ക് പ്രതിപക്ഷത്തിരിക്കുമ്പോള് തന്നെ ഭരണപരിചയം കിട്ടാനും തങ്ങളുടെ ടീമിനെ ജനങ്ങള്ക്ക് പരിചയപ്പെടുത്താനും ഇത് ഉപയോഗിച്ചു തുടങ്ങി. മന്ത്രിമാരെ സഹായിക്കാന് മറ്റു സംവിധാനങ്ങളും അവിടെ ഉണ്ട്. ഉദാ: അറ്റോര്ണി ജനറല് ചീഫ് സെക്രട്ടറി തുടങ്ങിയവരും നിഴല് സംവിധാനത്തില് പ്രവര്ത്തിക്കുന്നു.
ശ്രീലങ്കയിലെ തമിള് ഈഴം പ്രവര്ത്തകരും മാലദീവിലെ വിമതരും നിഴല് മന്ത്രിസഭ ഉണ്ടാക്കി തങ്ങളുടെ സ്വരം ലോകത്തെ കേള്പ്പിച്ചിട്ടുണ്ട്. അതുപോലെ ഇംഗ്ലണ്ടില് തന്നെ വിമത പ്രതിപക്ഷ അംഗങ്ങളും ‘shadow cabinet’ പരീക്ഷിച്ചിട്ടുണ്ട്. പല സ്ഥലത്തും ഭരണപക്ഷം ഉണ്ടാക്കുന്ന മന്ത്രിസഭയേക്കാളും ജനങ്ങള് ശ്രദ്ധിക്കുന്ന രീതിയിലാണ് നിഴല് മന്ത്രിസഭകള് പ്രവര്ത്തിച്ചിട്ടുള്ളത്. ടോണി ബ്ലെയര് ഇംഗ്ലണ്ടില് പ്രധാനമന്ത്രി ആകുന്നതിനു മുമ്പ് നിഴല് മന്ത്രിസഭയില് തിളങ്ങിയിരുന്നു. സാധാരണ ഗതിയില് പ്രധാന പ്രതിപക്ഷമാണ് നിഴല് മന്ത്രിസഭ ഉണ്ടാക്കുക. അവര്ക്ക് ആവശ്യമായ രേഖകളും പണവും സര്ക്കാര് തന്നെ ആണ് ഒരുക്കുക. മറ്റുള്ള പാര്ട്ടികള്ക്കും വിദഗ്ദര്ക്കും ഇത്തരം സംവിധാനം പരീക്ഷിക്കാമെങ്കിലും യാതൊരു വിധ സഹായമോ പിന്തുണയോ സര്ക്കാരില് നിന്ന് ലഭിക്കില്ല. അമേരിക്കയില് ട്രംപ് സര്ക്കാരിനെ പ്രതിരോധത്തിലാക്കാന് വിദഗ്ദരുടെ നേതൃത്വത്തില് ഇത്തരമൊരു പരീക്ഷണം 2017ല് ആരംഭിച്ചിട്ടുണ്ട്.
ലോകത്ത് ഇന്ന് നിലവിലുള്ളതോ ഉണ്ടായിരുന്നതോ ആയ നിഴല് മന്ത്രിസഭകളെക്കുറിച്ചു നമുക്കൊന്ന് പരിശോധിക്കാം. വ്യവസ്ഥകളിലും അധികാരങ്ങളിലും വ്യത്യാസമുണ്ടാകുമെങ്കിലും ഒരു പൊതു തത്വം എന്ന നിലയില് ഒരു ഏകദേശ രൂപം ഇതില് നിന്നുണ്ടാക്കാം.
- സര്ക്കാരിന്റെ നയങ്ങളെക്കുറിച്ചും, പ്രവര്ത്തികളെക്കുറിച്ചും, കൃത്യമായി പിന്തുടരാനാകുന്നു.
- സര്ക്കാരിന്റെ നയങ്ങളെ, ആ വിഷയത്തില് വിദഗ്ദരായ ആളുകള് വിലയിരുത്തുന്നു.
- സര്ക്കാരിന്റെ നയങ്ങള്ക്ക് ജനകീയ ബദലുകള് അന്വേഷിക്കുന്നു.
- സര്ക്കാരിനെ മനുഷ്യ പക്ഷത്തുനിന്നു ഉപദേശിക്കുന്നു.
- ആവശ്യമായ സമയത്ത് വേണ്ട പരിഷകാരങ്ങളെക്കുറിച്ചു മുന്കൂട്ടി ഉപദേശിക്കുന്നു.
- സര്ക്കാരിന്റെ നയങ്ങളെ, നേര്വഴി നയിക്കാന് ഉപയോഗിക്കാം.
- ജനങ്ങള്ക്ക് മനസ്സിലാകുന്ന രീതിയില്, ലളിതമായി വിശദീകരിക്കാന് കഴിയുന്നു.
- സര്ക്കാര് നടപടികളുടെ/ നയങ്ങളുടെ ശരിയായ ഉപഭോക്താക്കളെ മനസ്സിലാക്കാന് സഹായിക്കുന്നു.
- സര്ക്കാര് നടപടികളുടെ അനന്തര ഫലങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള ശരിയായ ധാരണ പൗരന്മാരില് ഉണ്ടാക്കുന്നു.
- പ്രധാനപ്പെട്ട നയങ്ങളെക്കുറിച്ചു ക്രിയാത്മക ചര്ച്ചകള്ക്ക് സഹായിക്കുന്നു.
- വ്യത്യസ്ത ആശയക്കാരുടെ ചര്ച്ചകളിലൂടെ കൂടുതല് വ്യക്തത ഉണ്ടാകുന്നു.